Hoe je eenzame ouderen een helpende hand toesteekt - Bedrock
#charity - Tala Stalling

Hoe je eenzame ouderen een helpende hand toesteekt

Concrete initiatieven om je voornemen 'iets met eenzame ouderen te doen' om te zetten in daden

Eenzaamheid onder ouderen is een bekend maatschappelijk probleem dat we liever kwijt dan rijk zijn. Er zijn talloze initiatieven, ook vanuit de overheid en bij gemeenten, waarbij eenzaamheid, en dan vooral onder ouderen, hoog op de agenda staat. Een jaarlijks terugkerend initiatief is ‘De week tegen eenzaamheid.’ Dit is een week waarin bewustzijn wordt gecreëerd over het soms eenzame bestaan van ouderen. Dit initiatief zit bomvol mooie en creatieve initiatieven om tot de beste oplossing te komen. Maar het begint allemaal met meer begrip voor het fenomeen eenzaamheid.

Je zou kunnen denken: alle beetjes helpen. Maar helaas blijken dit vaak geen structurele oplossingen te zijn en blijft het vaak bij symptoombestrijding waarbij iemand tijdelijk uit zijn eenzaamheid is geholpen. Volgens Movisie (het landelijke kennisinstituut en adviesbureau voor toepasbare kennis, adviezen en oplossingen bij de aanpak van sociale vraagstukken op het terrein van welzijn, participatie, sociale zorg en sociale veiligheid) wordt er te weinig gebruik gemaakt van kennis over wat werkt in de aanpak van eenzaamheid en lijken goedbedoelde provisorische initiatieven de hoofdrol te spelen in dit structurele grote probleem. Een voorbeeld is het project ‘Eet u mee?’ waarbij eters en kokers in de buurt worden samen gebracht. Dit is een leuk en goed initiatief, maar geen structurele oplossing.

Wat is eenzaamheid?

Het gevoel van eenzaamheid is vaak het resultaat van een verwachtingspatroon waarbij iemand minder (vaak) waardevolle contacten heeft dan hij of zij zou willen. Er wordt een verschil gemaakt tussen sociale en emotionele eenzaamheid, oftewel, tussen eenzaamheid en sociaal isolement. Eenzaamheid is een gevoel, sociaal isolement is een situatie. Er is dus een duidelijk verschil tussen alleen zijn, en je eenzaam voelen. Dit verklaart ook waarom iemand zich in een dunbevolkt gebied niet per definitie eenzaam voelt en waarom iemand met een groot sociaal netwerk zich wel eenzaam kan voelen.

Naar schatting zijn er ongeveer 200.000 ouderen eenzaam in Nederland

Hoe kun je helpen?

Een concretere en doeltreffendere oplossing dat hier op aansluit is bijvoorbeeld het initiatief ‘Vrienden maken kun je leren’. Dit is een cursus dat vereenzaamde ouderen leert een actieve houding, en vooral realistische verwachtingen, te hebben ten aanzien van het sluiten en onderhouden van vriendschappen. Verder blijkt uit internationaal onderzoek dat eenzaamheidsgevoelens het beste kunnen worden voorkomen door sociale netwerken van mensen uit te breiden en te verstevigen. Maar wat nou als mensen aangeven hier geen behoefte meer aan te hebben?

Volgens het onderzoek Ouderen in Sociaal Isolement van Anja Machielse van de Universiteit voor Humanistiek, wordt het stimuleren van contact maken met familie en buren door de hulpverleners eerder als een last dan een voordeel ervaren bij de ouderen. Er wordt aangegeven geen contact meer te willen of te kunnen aangaan met anderen. Zij zijn zonder contacten gelukkiger dan met. Als er door wordt gevraagd naar de reden dan volgt hierop een uitgebreid antwoord en blijkt hun sociale leven een gesloten boek. Wat er precies aan vooraf is gegaan is niet altijd duidelijk. Maar wat ook een van de conclusies uit het onderzoek van Machielse is, is dat sociaal geïsoleerde mensen niet aan hun lot overgelaten willen worden bij ziekte en tegenslag. Wat is dan een duurzame oplossing? Hoe kunnen we eenzaamheid tegen gaan?

Hoe we nu kunnen helpen

Er zijn door heel Nederland verschillende mooie initiatieven waar je meteen aan deel kunt nemen.

  • Het Ouderenfonds organiseert verschillende activiteiten voor ouderen, als het bezoeken van theatervoorstellingen of voetbalwedstrijden.
  • Via Nederland Cares kun je je makkelijk inschrijven voor de activiteiten. Zo bieden ze de klassieke wandelingen met ouderen, maar kun je er ook voor kiezen om mini-cursussen Google en Youtube te geven.
  • Via Stichting Vier het Leven kun je geld doneren zodat uitjes worden georganiseerd voor ouderen, of je kunt zelf aan de activiteiten deelnemen.
  • Word iemands ‘maatje‘ en doe samen de boodschappen, bezoek musea of lees een boek voor.

Meer van dit soort artikelen op je wall?
Like Bedrock!

Meer Bedrock

Soms voel je je op op een (lange) reis neerslachtig: hoe komt dat eigenlijk?

oud mogen zijn

De kunst van het oud mogen zijn (want, vaak ‘mag’ dat niet)

Bejaarden behandelen als gelijken (is dit de toekomst van ouderenzorg?)

zorg

Samen zorgen voor een familielid? Probeer deze app eens

leven

Waarom het leven sneller lijkt te gaan als je ouder wordt

Carice van Houten

Tip voor het weekend! Carice van Houten deelt haar lievelingsfilm

Gespot door de redactie: hulpmiddelen om je goede voornemens écht vol te houden